Nar Ağacı Mektup Yazmış. Nar Dili Okuyabilen Var mı?

UGH!...

../..

ben neyi yaşıyorum bilmiyorum

bu yaşlarda ne yaşanır bilmiyorum

ben herşeye bir telaşe yüklüyorum

ben neyi yaşıyorum bilmiyorum

..

../..

çocucaktık

terastaydık

.......

zaman

geçiyor

../..

.../...

boğuldun mu

büyük denizlerde

boğulmak isterdin hep

ama ne oldu

tükenip kaldın işte

bu şehirde

..

 

.../...

dünyanın balkonundan

uuzanmışsın sonsuza

uzuyor uzuyor da

değecek tabanı yok

ellerin mürekkep

pantolonun sirtaki

kıstırılmış bir adam

vücudunda barınan

..

her şey biraz eksik kalacak!..UGH!...

 Not

Blade Runner 2049 film kareleriyle 

Metin Üstündağ'ın UGH! kitabından eşleştirdim:)

Bedenimizin Özbeöz Evliya Çelebisi...

Latince adı “Gezgin” anlamına gelen…

Bana kalırsa o, bedenimizin özbeöz Evliya Çelebi’si! Vagus siniri…

Seyyahımız Vagus, yolculuğuna beyin sapından başlıyor, boynumuzdan geçiyor, göğsümüze uğruyor, kalbimize selam veriyor ve karnımıza kadar uzanan uzun bir keşfe çıkıyor. Uğradığı organlarda bedenin dinlenme, sindirim ve denge süreçlerine eşlik ediyor.

Peki, bu seyyahın en sevdiği yol arkadaşlarından biri kimmiş, biliyor musunuz?

Sesimiz!

Biz gırtlağımızdan tatlı bir mırıltı çıkardığımızda, şarkı söylediğimizde ya da içten gelen bir “Ohhh!” çektiğimizde, nefesimizin ritmi ve sesimizin titreşimi bedenimizin sakinleşme süreçlerine eşlik edebiliyor. Sanki bedenimize usulca şu mesajı fısıldıyoruz:

“Güvendeyiz, rahat bir nefes al…”

Demek ki hayatın yükü, bitmek bilmeyen koşuşturmaca, dünyada tanık olduğumuz kötülükler, haksızlıklar, vicdansızlıklar ve kabalıklar karşısında yapabileceğimiz en büyük hatalardan biri, sessizliğe gömülmek.

Oysa sesimiz yalnızca bedenimize değil, duygularımıza ve dünyayla kurduğumuz ilişkiye de dokunuyor. Her şeye rağmen içimizdeki o neşeli ritmi, o özgür titreşimi kimse elimizden alamaz ki!

Kendi sesimiz…

Hem ruhumuza iyi gelmek hem de varlığımızı hatırlatmak için ses çıkarmalıyız. Bazan bir mırıltıyla, bazan kahkahamızla, bazan de içimizden geldiği gibi haykırarak…

Vagus Çelebi’ye bir selam çakmalı, derin bir nefes almalı ve sesimizi özgürce dışarı bırakmalıyız.

“Heeyyyy!”

Çünkü ses çıkarmak, yalnızca kendimize değil, dünyaya da bir iyileşme çağrısıdır.

İşin Aslı

 

Aslı Şafak’ın İşin Aslı programını severek takip ederim. Orhan Pamuk, Ahmet Ümit derken edebiyatımızın sevdiğim isimleriyle buluşturmuştu beni. Her birini büyük bir keyifle izlemiştim.

Aslı Şafak’ın zekice sorularını, içtenliğini, konuklarıyla kurduğu o sahici bağı seviyorum. Sohbeti ne zaman derinleştireceğini, ne zaman hafifleteceğini biliyor. Düşündürürken gülümsetmeyi ihmal etmiyor. Programı izlerken konuğuna ve konuya ne kadar iyi hazırlandığını, sorularını nasıl bir titizlikle hazırladığını fark edebiliyorum. Türkçeye hâkimiyeti, sözcükleri seçişindeki incelik, anlatımındaki doğallık, programı izlemeyi  ayrı bir keyfe dönüştürüyor.

Bugün işim gereği yollardaydım. Bi baktım ki o ne? Murathan Mungan konuk olmuş. Kaçırır mıyım? Heyoo!.. Yol boyunca bana şahane bir yoldaş oldu.

Üçümüzün Resmini Çıkarsınlar Yan Yana:)

Geçen haftayı tamamen Shakespeare’e ayırmıştım. Epeyce okudum, bir şeyler yazmaya çalıştım. Ama bu yolculukta beni en çok sürükleyen, Emine Ayhan’ın YouTube’da anlattıkları oldu. Büyük bir merakla,  konuşmalarını bir bir dinledim.

Sonra, “Peki, kimdir Emine Ayhan?” diye araştırmaya başladım. Derken Birikim’de Derviş Aydın Akkoç’un kaleme aldığı "Emine Ayhan: Bir Shakespeare Emekçisinin Portresi" başlıklı o nefis metne rastladım. "Shakespeare çevirmeni değil, Shakespeare emekçisidir," diyordu Akkoç.

Şahane bir tespit, değil mi?

İşte beni Emine Ayhan’a bağlayan da tam olarak bu emekçi duruşu oldu. Günlerdir videolarını dinlerken içime yayılan o tanıdık his boşuna değilmiş. Emine Ayhan'ı hiç tanımıyorum ama o içtenliği ve mesafesizliğiyle sanki yıllardır aynı masada dertleştiğim bir edebiyat akrabam gibi… Hatta onun sayesinde cesaret edip Shakespeare bile dâhil oldu bu masaya :)

Akkoç’un tanımıyla Çukurova’nın cömert ruhunu taşıyan Emine Ayhan, Shakespeare’i akademinin soğuk sınırlarından ve kapalı salonlardan çıkararak geniş kitlelerin ve gündelik yaşamın dünyasına taşımayı başarıyor.

Kabul etmeliyim ki, Shakespeare çoğu zaman gözümü korkutan, bana yüksekten bakan bir dev gibi durur. Emine Ayhan ise çevirileri, anlattıkları ve çözümlemeleriyle o görünmez duvarları kaldırıp aradaki mesafeyi sıfırlıyor. Metinlerin ne kadar bizden ve canlı olduğunu hissettirip insanı cesaretlendiriyor. Derken bir bakıyorum, Shakespeare’in dizeleri zihnimi patır patır aydınlatmaya başlamış bile.

Haydi, hem Onur Ünlü’nün o nefis filmine bir selam çakayım hem de Shakespeare’in o efsane mısrasıyla yazıma nokta koyayım...

“Sen aydınlatırsın geceyi.”

Pazartesi Sendromu:)

Haftanın ilk çalışma gününe, ofis işlerinin hengamesine kapılmadan önce kısa bir yürüyüş yaptım.

Cam mozaik yapmaya başladığımdan beri doğaya bakışım tamamen değişti. Eskiden yanından geçip gittiğim yapraklar, şimdi zihnimde birer geometri dersine ve renk paletine dönüşüyor. 

Meğer ne çok çeşit yaprak varmış etrafımda... Kimi yüreksi, kimi mızrak gibi keskin, kimi bir akçaağacın parmakları gibi parçalı... Kenarları kimi zaman bir testere gibi dişli, kimi zaman dalgalı ve yumuşak. 

Işığa tuttuğumda aralarından süzülen damar ağları, adeta cam mozaikteki derz hatları gibi yaprağın haritasını çıkarıyor. 

Yaprağın üzerindeki o mumsu doku, üzerindeki hafif tüyler, sarının, kızılın ve yeşilin sonsuz tonları her bitkiyi bambaşka bir sanat eserine dönüştürüyor.

Bu sabah bitkilerden sessizce özür dileyerek yanımda birkaç küçük yaprak ve dal getirdim. Masama koyup etraftaki renkli cam parçalarının arasına yerleştirdiğimde zihnime o soru takıldı...

Doğanın gerçeği, mükemmeli tam karşımda dururken, neden camı kesip biçerek onun bir benzerini yapmaya çabalıyorum ki?

Belki de meselem sadece benzerini yapmak ya da taklit etmek değildir. Belki niyetim doğanın bir yaprakta sakladığı o gizli güzelliği daha yakından fark etmektir. Belki onu kendi gözümden yeniden görmek,  başka bir malzemeyle, mesela camın sert ama ışıklı diliyle yeniden anlatmaktır.

Sanat, doğada zaten var olanı aynen kopyalamak değil ki... Ona bakarken bizde uyanan o hissi, o büyülenmeyi görünür kılma çabası değil mi?

Aaa! İnanın pazartesi koşturmacasına geçmeden önce, bir cam parçasıyla bir yaprağın damarlarında aynı güzelliği aramak güne başlamanın en ilham verici yoluymuş:)

Marş marş ofise... İşe güce!.. Pazartesi sendromu mu? O ne:))

Keydimi Eylemek İstiyorum…

 
İskandinav filmleri seyretmek istiyorum.

Tanıl Bora'nın son kitabını sipariş ettim. Okumak istiyorum.

 
Daha çok cam mozaik yapmak istiyorum.

Akordiyon ve ukuleleyle yeni melodiler keşfetmek istiyorum.

Jonglör toplarımla daha fazla top çevirmek istiyorum.

Hayatın En Büyük, En Eşitlikçi Şakası...

Bu haftayı Shakespeare’e ayırmıştım. Sayfalar, tiratlar, insanın içine işleyen cümleler… Haftanın sonunda ise Hamlet’in bir tiradı zihnime takılıp kaldı. Hem gülümseten hem de insanın kibrini yerle bir eden o sözlerle, haftayı kapatayım istedim.

Kısaca anlatayım...

Dünyayı yönettiğini sanan Kral ölür ve toprağa gömülür. O ulu kralı solucanlar yemeye başlar. Derken yoksul bir balıkçı, o solucanı oltasının ucuna takıp denize sallar. Bir balık gelip solucanı yutar... O yoksul adam da tuttuğu balığı akşam eve götürüp afiyetle yer. Günün sonunda, o dünyayı titreten kral, yoksul bir adamın bağırsağında mütevazı bir seyahate çıkmış olur.

İşte hayatın en büyük, en eşitlikçi şakası bu. 

İnsan ne kadar yükselirse yükselsin, hırsları ne kadar göğe ererse ersin, doğa herkesi aynı döngüde buluşturuyor. Yaşarken dünyaya hükmedebileceğini sanan insanın gün gelip bir solucanın menüsüne dönüşebileceğini Shakespeare, muzipliği elden bırakmadan yüzümüze çarpıyor.

Son tahlilde, haftayı kapatırken aklımda bu soru var: 

Dünyada olup bitenlere bakınca, vicdanı rafa kaldıranlar, kolayca hak yiyenler, adaletsizliği kural hâline getirenler sonlarının bir solucan sofrası olduğunu nasıl unutabiliyor?

Kendimi Eylediğim Zamanlar...

 

İskandinav filmlerine daldım.

Cam mozaik tablo yapmaya başladım.

Kitap okudum.

Yürüyüş yaparken  sevimli bir sürprize rastladım. 

"İyi Kötüdür, Kötü de İyi"

 

Prof. Dr. Mina Urgan’ın Shakespeare ve Hamlet adlı kitabında, Shakespeare’in yaşamını, sonelerini ve oyunlarını ele aldığı bölümlerin yanı sıra Macbeth üzerine yaptığı yorumları okurken zihnimde uzun süredir duran bazı sorular yeniden canlandı.

Shakespeare’in 11. yüzyıl İskoçya’sında geçen bu ölümsüz eseri, cesur komutan Macbeth’in üç cadıdan bir gün kral olacağı kehanetini duymasıyla başlıyor. Kral olabileceği ihtimali zihnine düştüğünde, kendi ahlaki sınırlarını nasıl birer birer yıktığına  şahit oluyoruz.

Macbeth, Kral Duncan’ı öldürerek tahta geçiyor. Ancak tahta çıktığında huzura kavuşmıyor. Tam tersine, kaybetmekten korktuğu iktidarı korumak için daha fazla şiddete başvuruyor.

Kitabın başında cadıların meşhur bir sözü var...  “İyi kötüdür, kötü de iyi…”

Çünkü hırs insanın gözünü kör ettiğinde, iyiyle kötü, doğruyla yanlış birbirine karışmaya başlıyor. Macbeth’in başlangıçta dehşetle baktığı bir cinayet, zamanla iktidarını korumak için başvurduğu bir araca dönüşüyor. İnsan, kendi hırsına kapıldığında, bir zamanlar kötülük olarak gördüğünü bile haklı, hatta gerekli görmeye başlayabiliyor.

Macbeth’in asıl trajedisi yalnızca hırsına yenilmesi değil de, o karanlık kapıdan bir kez geçtikten sonra bir daha geri dönememesidir belki...

Macbeth’in hikâyesi yüzyıllar öncesinde kalmış olabilir. Fakat bugünün dünyasında  sırf yükselmek için başkalarını harcayan, güç uğruna vicdanının sesini susturan insanları düşündüğümüzde, bu hikâyenin neden hâlâ güncel olduğunu anlamak hiç zor değil.

Yıllar geçse, çağlar değişse de insan ruhunun değişmeyen çıkmazlarını böylesine derinlikli anlatabilmesi, Shakespeare’in edebiyat tarihindeki yerini anlamaya yetiyor.

Şu film afişlerine bakar mısınız? Avustralya’nın suç dünyasından Hint mafyasına, 70’lerin fast-food savaşlarından Joel Coen’in büyüleyici siyah-beyaz atmosferine kadar her yönetmen, Shakespeare’in Macbeth’ini kendi dünyasında yeniden yorumlamış. 

Shakespeare bugün yaşasaydı, hikâyesinin bu kadar farklı dünyalara taşınmasına, insanın 400 yıl sonra bile aynı zaaflara yenilmesine, hırsına kapılıp başkalarını harcarken kendi sonunu hazırladığını görememesine şaşırır mıydı acaba?

Kendime Şekspir Alanı Açtım.

Arada tutar benim Şekspir krizim. Yine öyle oldu… Önce yürüyüşlerde kulaklığımda Shakespeare'le ilgili sohbetleri döndürmeye başladım. Sonra evdeki kitaplarını şöyle bir rafa yaydım. Derken filmler  işin içine girdi ve kendime kocaman bir Şekspir alanı açtım.

Batı Yakası Hikâyesi’nin Romeo ve Juliet’ten beslendiğini, Kurosawa’nın Ran filminin Kral Lear’dan, Kanlı Taht’ın ise Macbeth’in feodal Japonya'ya uyarlanmış bir versiyonu  olduğunu öğrendim. 

Dünyadaki haksızlıkları, bitmek bilmeyen açgözlülükleri, hırsları izlerken içim sıkıştığında Şekspir’e dönmek iyi geliyor bana. 

Çünkü Şekspir sahte umutlar vadetmiyor, insanın içindeki karanlığı da aydınlığı da çelişkileriyle gösteriyor.  O, bugünü ya da  geleceği  yazmadı belki. Ancak psikoloji henüz bir bilim dalı değilken insan ruhunun haritasını kendi çağında  çizdi.

Onu okudukça anlıyorum ki, insanın zaafları, çelişkileri ve adaletsizlikleri çağlar boyunca farklı biçimlerde karşımıza çıksa da özünde birbirine benziyor.

Şekspir, hayatın içinde sürdürmeye çalıştığım zihin ve kalp  sağlığımı koruma çabama, dört yüz yıl öteden tanıdık bir ayna tutarak eşlik ediyor. 

Dünyanın bütün haksızlıklarını düzeltemesem de insanın neden böyle davrandığını anlamaya çalışmak, kendi durduğum yeri sorgulamak iyi geliyor.

Diyetle Savaşa Devam:)

 

Telefon çaldı, ekranda Hülya’nın adını görünce otomatikman gülümsedim. Zaten çok özlemiştim... Sesini duymak bile yetti.... Ama... Konuşurken küçük bir çığlık attığımı bilmenizi isterim! :)

Meğer Devlerin Savaşı’na bilet almış! 

Ne zamandır bu oyuna gitmek istediğimi bildiği için bana harika bir sürpriz yapmış. Heyooo!.. Arkadaşlığın en Hülya’lı halidir kendisi… Çocukluğumuzdan beri bilirim, canımdır, çok severim.

Tam bu heyecanı sindirmeye çalışırken üstüne bir de "Erken gel, önce bizde yemek yiyelim" demez mi? 

İşte orada ikinci çığlık geldi! Hülya’nın elinin lezzeti gerçekten anlatılmaz, ancak yaşanır ve yenir:)

Saklayacak değilim ya, söyledim hemen son vaziyetimi... "Şeyyy… Diyetteyim de! Karbonhidratsız olsun e mi!":)

Hiç ikiletmedi. "Aaa! Ne gerek var kilo vermeye?" demedi. Sıcacık sesiyle cevap verdi...  "Elbette! Merak etme." dedi.

Dümen Suyu

 

"Bütün devrelerin birbirine girdiği bir dünya zamanıydı, viraneydi zahir. Bizi ilmek ilmek sökmüşlerdi, hiçbir şey söktükleri yerde değildi."

"İnceliğim, dal gibiliğim, ellerim… İnsanın hayatla kurduğu ilişki en çok ellerinden okunurmuş. Ellerimden okunuyor: Sakin, zarif, yavaş, kuru. Usul usul saça, yaprağa, suya, kapıya değiyor. Usulca günü geceye, geceyi güne çeviriyor. Ellerim, hayata karşı yeni bir merhamet."

"Aşk ve maraz, ihanet ve yara, ömür ve hafıza; dünyada bulunmanın bahaneleri, dünyada bulunmanın halleridir. İşte bunlar üstüne düşünüyorum, kaç zamandır, burada, bu dingin bahçede, bu sessiz odalarda. “Sana gelmek için ağrımı uyandırmaya çalıştım ama olmuyor. Mayalanmış o, mantarlanmış, beni bilmiyor.”

"Sardunyaların mor şebboyların suyunu vermek için bahçeye çıkıyorum, dilimde sabahtan beri dolanan bir şarkının sözleri: ” As I sat Sadly by her side. As I sat Sadly by her side… At the window through the glass.”

Her şey, ama her şey yazın sıcak, ılık, hiç bitmeyecekmiş gibi duran beyaz çarşafına uzanmış, yatmış, uykulu, mahmur, mırıltılı…

“Unutmakla unutmamak arasına gerili o sırat köprüsünden geçiyordum. Karşımda iki eşik: “Sen yana ben yana”. Duruyor. “İkimizin resmini çıkartmışlar yan yana”.

Hey, doktor! Ruhumdaki kadim yırtık hâlâ yerinde mi? Karanlık ve içerlek bir cümbüş o, doktor! Dik onu doktor. Hey, ”

- Gizli Not - 

Birhan Keskin’in Ba kitabından, “Dümen Suyu”ndan bazı cümlelerle, 

Lady Chatterley’s Lover filminden kareleri eşleştirdim.