Hüzün Deli Dalgalar Gibi Gelir...

Uzun zamandır kitaplarımın arasında beni bekleyen Georgi Gospodinov'un Hüznün Fiziği adlı romanına bugün başladım. Sayfalar ilerledikçe "Ben bu yazarı niye daha önce okumadım?" diye hayıflandım.

Geçmiş, gelecek, hatıralar, insanın zihninde dönüp duran düşünceler... Bunların hepsini inanılmaz güzellikte anlatıyor.

Ben postmodern romanı seviyorum. Hani dümdüz hikâye anlatmak yerine, biraz oyun oynayan romanlar vardır ya... Zamanın ileri geri sıçradığı, anlatıcının bazan güven vermediği, gerçeklerle hayallerin birbirine karıştığı kitaplar. Okurken bazan kaybolurum ama o kaybolmanın emsalsiz lezzeti vardır.

Jorge Luis Borges'in labirentlerinde dolaşırken de, Italo Calvino okurken de, Oğuz Atay'ın peşinden giderken de aynı hissi yaşarım. Hikâyeden çok zihnin içinde dolaşıyormuşum gibi gelir.

Bizde  İhsan Oktay Anar, Oğuz Atay ve zaman zaman Orhan Pamuk mesela... Dünyada ise Borges, Calvino, Eco... Şimdi benim için Gospodinov... Hepsi zamanı biraz eğip büken, okuru da hikâyenin içine ortak eden yazarlar. Enfes.

Bir ara kitabı okumayı bıraktım. Gospodinov'un öyküsünden uyarlanan Kör Vaysha adlı  8 dakikalık animasyona takıldım.

Kör Vaysha'nın sol gözü yalnızca geçmişi, sağ gözü ise yalnızca geleceği görüyor. Bu yüzden aslında hiçbir zaman bugünü göremiyor. İnsanların çocukluklarını, yaşlılıklarını, olmuş ya da olacak şeyleri görüyor ama içinde bulunduğu an onun için görünmez kalıyor.

Film boyunca Vaysha'nın hangi gözünden vazgeçmesi gerektiğini düşündüm. Geçmiş mi daha önemli, gelecek mi? Ama animasyonun sonunda asıl sorunun bu olmadığını fark ettim.

Ya dünyaya Kör Vaysha'nın gözleriyle bakan bensem?

Düşününce çok da yabancı bir fikir değil. Kimi zaman yıllar önce yaşanmış bir olayın içinde kayboluyorum. Kimi zaman ise henüz gelmemiş günler için endişeleniyorum. Geçmişle gelecek arasında gidip gelirken elimdeki tek şeyi, yani şu anı kaçırabiliyorum.

Belki de bu yüzden Kör Vaysha birkaç dakikalık bir animasyondan çok daha fazlası. Sanırım Gospodinov'un elimdeki romanında olduğu gibi burada da zaman sadece bir fon değil. Hikâyenin tam merkezinde duruyor. Ve film bittikten sonra insanın aklında şu soru kalıyor:

Acaba gerçekten şimdiyi yaşayabiliyor muyum?

Seyretmek isterseniz, animasyon BURADA.